70’ler Nijerya’sı. Ülke yönetimi askeri cuntanın elindeydi ve Nijerya vatandaşları baskıcı rejimin altında eziliyordu.
Kimse durumdan memnun değildi ancak elden ne gelirdi ki?
Nijerya’da Baskı Rejimi ve Kalakuta Cumhuriyeti
Fela Kuti ise bildiği en iyi yolla bu rejimin karşısına geçti; müzikle. Ne yazık ki bedelini ağır ödedi…
Aslında Kuti ülke yönetiminden memnuniyetsizliğini daha önceden etkili bir şekilde göstermişti. Lagos’ta kurduğu komüne Kalakuta Cumhuriyeti adını verip Nijerya’dan bağımsızlığını ilan etmiş, ailesi ve çalışma arkadaşlarını bu küçük komünde himayesi altına almıştı. Ama bununla yetinmedi.
“Zombie” ile Gelen Cesur Bir Hiciv
1976’da Nijerya’da, 1977’deyse Birleşik Krallık’ta yayınlanan Zombie, Kuti ve orkestrası Afrika 70’in düşüncelerini olabildiğince basit ama bir o kadar da etkili bir metaforla anlattı.
Müzikal olarak afrobeat’in belki de en iyi örneklerinden olan albümün orijinal versiyonu sadece iki parçayı içeriyor; biri albüme ismini veren Zombie, diğeriyse Mister Follow Follow. Önemli olan ise ilki.
On iki dakikalık parçada Kuti, Nijerya ordusunu beyinsiz, düşünce yetisinden yoksun, sadece emirleri yerine getirmek için var olan yaratıklara benzetiyor. Hiçbir şekilde kimden bahsettiğini belirtmiyor, ama sözlere dikkat ettiğinizde konunun kim olduğunu anlamak zor değil.
Rejimin Yanıtı: Şiddet ve Kayıplar
Fela Kuti’nin bu hiciv dolu parçası Nijerya’da kısa sürece yok sattı. Yediden yetmişe herkes Kuti’nin zombi metaforunu duydu ve bunu duyanların arasında askeri cunta da vardı ve bilirsiniz, cunta eleştirilmeyi sevmez.
Şarkının popülerliği üzerine dönemin generali ve ülke lideri Olusegun Obasanjo’nun emriyle ordu, Kuti’nin Kalakuta Cumhuriyeti’ne saldırı düzenledi. Komünü yakıp yıkan ordu, Kuti’nin annesi Funmilayo Ransome-Kuti’yi de camdan aşağı atarak komaya soktu. Funmilayo sekiz hafta sonra hayatını kaybetti.
Günün sonunda Obosanjo kazanmış gibi görünse de, tarih cuntacıları değil onların önünde duranları yazar. Yıllar sonra Zombie’nin mesajı hala önemini ve tazeliğini korurken, Kalakuta Cumhuriyeti 2012’de bir müze olarak tekrar doğdu.
- Albüm Puanı: 9/10
- Tür: Afrobeat
- Kondisyon: 10/10
