“Ah, bütün çocukları öldürüyorlar… / Hem de hiç duyulmadan” – Miriam Makeba
Protest müzik dediğimiz şey aslında cılız bir gitarla koca dünyayı sarsabilen bir sihir. Topların devirip yıkamadığı duvarları, bir kadın sesinin incecik ama sarsıcı tınısı yerle bir edebilir. Çoğu zaman bağırarak değil, tam tersine bir ninniyi andıran sakinlikte… çünkü en sert komutanı bile titretir, çünkü ince ince yüreğinden yakalar…
Geçmişten bugüne kadınlar şarkılarıyla zulme, savaşa, haksızlığa meydan okudular. Çünkü hep erkekler başrolde görülse de acıyı en çok kadınlar taşıdı. Bir cezaevi koğuşunda diş fırçasını baton yapıp marş söyleten de onlardı, bir baladın içine koca bir devrim sığdıran da. Bu yazıda Amerika’dan Avrupa’ya, Ortadoğu’dan Afrika’ya uzanacak, kadın seslerinin protest müziğin tarihinde nasıl bir iz bıraktığını hatırlayacağız.
Çünkü bazen bir şarkının içine sığdırılan tek bir dize, bir tankın yıkabileceğinden çok daha fazlasını onarabilir.
1900’ler ve İlk İtiraz Sesleri
Henüz büyük dünya savaşlarının ateşi yakılmamış, kıtalar arası felaketlerle yüzleşilmemişti; ama kadınlar çoktan şarkılarını kalkan yapmıştı. İngiltere sokaklarında süfrajetler (kadınların oy hakkı için mücadele eden hareketin üyeleri) pankart taşırken, Ethel Smyth’in 1911’de yazdığı “The March of the Women” onların yürüyüş ritmi olmuştu. Smyth kısa süre sonra kendini parmaklıkların ardında bulur ama vazgeçmez. Holloway Cezaevi’nde bile diş fırçasını baton gibi sallayıp pencerelerden sarkarak şarkıyı yönetir. Gardiyanların ne yapacağını bilemediği o anda, kadın mahkûmlar avluda hep bir ağızdan giderek yükselen bir tempoyla marşlarını söyler: “Shout, shout, up with your song!” (Haykır, haykır, yükselt ezgini!)… Bu taş duvarları çatlatmasa da imparatorluğun sinirleri çatlatır.
Aynı yıllarda Atlantik’in öte yakasından bambaşka bir ses yükselmeye başlar. Billie Holiday, 1939’da New York’ta ışıkları kapattırıp tek bir spotun altına geçer ve adeta infaz eder. “Strange Fruit” ile güneydeki linçleri anlatır. “Southern trees bear a strange fruit, blood on the leaves and blood at the root” (Güneyin ağaçları tuhaf bir meyve verir, yapraklarda kan, köklerinde kan) Salon sessizleşir, sigara dumanı havada donar. Bir gece kulübü, bir anda mahkeme salonuna dönmüştür. Bu cesaret, popüler müziğin kurallarını bozar. Holiday hükümetin kara listesine girer, FBI’ın hedefi olur. Ama geçtir! Strange Fruit tarihin ilk büyük protest şarkılarından biri olarak tarih sayfalarına yazılacaktır.
1960’lar… Özgürlük ve Eşitlik İçin Ezgiler
“11 günlüğüne beni ‘huzuru bozmaktan’ içeri attılar; oysa ben savaşı bozmaya çalışıyordum” J. Baez
1960’lara gelindiğinde dünya daha da çalkantılıdır. ABD’de Sivil Haklar Hareketi yükselir, Vietnam Savaşı’nın ayak sesleri duyulur. Bu dönemde sahneye çıkan iki kadın, protest müziğin unutulmaz simaları haline gelir… Joan Baez ve Nina Simone! Biri beyaz bir halk ozanı, diğeri cazın asi prensesi… İkisi de eşitlik ve barış için şarkılarını silaha dönüştürür.
Joan Baez, elinde gitarıyla bir meleğin sesiyle konuşan asi gibidir. 1963’te Washington’da Martin Luther King’in “I Have a Dream” konuşmasını yaptığı o tarihi yürüyüşte Baez de kürsüye çıkar. 200 bin kişilik kalabalığa, hareketin ilahisine dönüşecek “We Shall Overcome”u söyler. O an, şarkının sözleri barikatların yapamadığını yapar ve insanların kalbine umut aşılar. “Oh, deep in my heart, I do believe / we shall overcome someday” (Ah, kalbimin derinliklerinde, gerçekten inanıyorum / bir gün mutlaka başaracağız.) Bu dize, meydanlarda, üniversite kampüslerinde, hapishane avlularında yankılanır. Baez’in duruşu naif görünse de sesiyle bir orduyu durdurabilecek kudrettedir. Vietnam Savaşı yıllarında vergi ödemeyi reddetmekten, askere alınan gençlere cesaret vermeye kadar pek çok eylemin ön saflarında yer alır. Hapse girdiğinde “11 günlüğüne beni ‘huzuru bozmaktan’ içeri attılar, oysa ben savaşı bozmaya çalışıyordum” der. İroni çoğu zaman bıçaktan da keskin değil midir?
“Yanı başımda yaşamak zorunda değilsin, bana eşitliğimi ver yeter!” – Nina Simone
Nina Simone ise piyanosunun başında öfkesini notalara döker. 1964’te Harlem’de sahneye çıktığında “Mississippi Goddam” adlı şarkısını ilk kez söyler. Şarkı bir Broadway şovunun neşeli ritmiyle başlar, ama sözler ilerledikçe salondaki yüzler donar. “You don’t have to live next to me, just give me my equality!” (Yanı başımda yaşamak zorunda değilsin, bana eşitliğimi ver yeter!) Haykırışın arkasında Medgar Evers’in öldürülmesi, Alabama’da bombalanan kilisede ölen dört siyah çocuk vardır. Simone şarkının içine bu trajediyi, bu isyanı yükler. Radyo istasyonları plakları yasaklar, bazıları imha eder. Çünkü o kelime “goddam” Amerika’nın tutucu kulaklarına ağır gelir. Fakat Simone geri adım atmaz. Müziğiyle hem ırkçılığı lanetler hem de “hepimiz özgür olmadan hiçbirimiz özgür değiliz” mesajını yayar.
1970’ler… Apartheid, Darbeler ve Ortadoğu’nun Kadın Sesleri
“Ah, bütün çocukları öldürüyorlar… / Hem de hiç duyulmadan” – Miriam Makeba
1960’ların özgürlük rüzgârı dünyanın dört bir yanına yayılırken, 1970’lere gelindiğinde mücadele alanları çeşitlenir. Güney Afrika’da ırk ayrımcılığı rejimi siyah çoğunluğu baskılar, Latin Amerika’da askeri darbeler solun üzerine kâbus gibi çöker, Ortadoğu’da savaşlar ve işgaller sürer. Bu karanlık tabloda kadın sanatçılar, kendi coğrafyalarının dilinde aynı sözü tekrarlar… Adalet!
Afrika kıtasında, “Mama Africa” lakaplı Miriam Makeba, müziği doğrudan direnişe dönüştürür. 1976’da Soweto’da barışçıl öğrenci protestoları polis kurşunlarıyla kana bulanır, yüzlerce çocuk öldürülür. Makeba, eski eşi Hugh Masekela’nın yazdığı ağıt niteliğindeki “Soweto Blues”u dünyaya duyurur: Şarkıda acı açıkça duyulur: “Oh, they are killing all the children… / without any publicity” (Ah, bütün çocukları öldürüyorlar… / Hem de hiç duyulmadan). Bu ağıt, Güney Afrika’daki özgürlük mücadelesinin müzikal sembolüne dönüşür.
Latin Amerika’da ise Mercedes Sosa, “Sólo le pido a Dios” (Tanrı’dan Tek Dileğim) şarkısıyla kıtanın vicdanı olur. “Savaşa kayıtsız kalmak istemem / Çünkü bir çocuğun bedeni toprağa düştüğünde / suçlu olurum”. Bu sözler, Arjantin’deki askeri diktatörlüğün karşısında bir halk duası gibidir. Violeta Parra’nın “Gracias a la Vida” (Hayata Teşekkürler) şarkısı ise, baskıya rağmen umudu ve yaşamı kutsayan bir manifesto olarak dilden dile dolaşır.
Ortadoğu’da, Lübnanlı divâ Fairuz iç savaş yıllarında Beyrut’a seslenir: “Li Beirut min qalbi salām” (Beyrut’a kalbimden selam). Sabah radyolarından yükselen sesi, bombaların arasında bile insanlara nefes aldırır. Mısır’da Ümmü Gülsüm, Arap dünyasında halkı bir araya getiren görkemli sesiyle barış konserleri verir. Onun sesiyle devleşen sahne savaşların ortasında bir tür sığınaktır.
1970’ler, kadınların hem ağıt hem isyan, hem dua hem manifesto söyledikleri bir dönemdir. Ve bu ezgiler, kıtanın bir ucundan diğerine yankılanarak dünyayı yeniden uyandırır.
1980’ler… Punk’ın Çığlığı ve Politik İroni
Avrupa’da 1970’lerin sonunda doğan punk dalgası, kadınların da güçlü şekilde sahneye çıktığı bir isyan alanına dönüşür. Londra’nın arka sokaklarında Poly Styrene önderliğindeki X-Ray Spex, “Oh Bondage! Up Yours!” diye haykırırken, genç kadınlara “itaat etme” çağrısı yapar. The Slits grubunun kadın üyeleri reggae ile punk’ı harmanlayıp sisteme ince ince alayla saldırır. Bu kadınlar, sahnede erkek punkçular kadar gürültü çıkarır ama şarkılarında gündelik hayatın kadın üzerindeki baskısını, tüketim toplumunun çelişkilerini dillendirirler.
1980’lere gelindiğinde ise İngiltere’deki muhafazakâr dalgada Annie Lennox, hem androjeni andıran imajı hem de politik duruşuyla feminist bir ikon haline gelir. Eurythmics’in hitleri belki dans pistlerinde yankılanır fakat grubun solisti Annie Lennox aynı zamanda kadın bedeninin metalaştırılmasına, dönemin neoliberal politikalarının baskıcı yanına meydan okur. Onun sahneye takım elbise ile çıkıp erkeklere özgü görülen güç imgesini ters yüz etmesi bile başlı başına bir protest duruştur. “Sisters Are Doin’ It for Themselves” gibi parçalar, kadınların toplumsal mücadelede bağımsızlığını ilan eden feminist marşlar olarak hatırlanır.
1990’lar… İsyanın Yeni Yüzleri / Feminen Öfke ve İroni
“Sistemin istediği gibi olmadığım için beni harcadılar ama ben protesto müziği yapmaya devam edeceğim” – Sinéad O’Connor
1990’lara gelindiğinde protest müziğin sahnesi iyice genişler, yeni janrlar ve yeni yüzler belirir. Soğuk Savaş biter, ama dünya güllük gülistanlık olmaz. Kuzey İrlanda’da, Ortadoğu’da, Balkanlar’da çatışmalar sürerken Amerika’da ırkçılık ve ayrımcılık hâlâ gündemdedir. Bu dönemin protest müziğinde kadınlar, öfkeyi daha doğrudan, kimi zaman da sert bir ironiyle dile getirir.
İrlandalı Sinéad O’Connor, dönemin en aykırı ve en cesur seslerinden biri olur. Saçlarını kazıtıp postallarıyla sahneye çıktığında, müzik endüstrisinin kadınlara biçtiği süslü imajı tekmeyle kenara iter. 1990’da yayımladığı “Black Boys on Mopeds” parçası, onun protest kimliğini açık biçimde yansıtır. Margaret Thatcher yönetimindeki İngiltere’yi hedef alan şarkı, hem polis şiddetine hem de ikiyüzlülüğe işaret eder. (Küçükken televizyonda ince zarif bir kadın olarak gördüğüm Thatcher’a itiraz için yapılan şarkıları ileride öğrenerek oldukça şaşıracaktım) Şarkının arka planında ise gerçek bir trajedi vardır… 1989’da genç siyah Nicholas Bramble, polis kovalamacasında motosiklet kazasında hayatını kaybeder. Thatcher hükümeti aynı günlerde Tiananmen Meydanı katliamını kınarken, kendi ülkesindeki ırkçı şiddeti görmezden gelir. O’Connor bu çifte standardı yalın bir akor dizisi ve sakin bir vokalin üstüne zehir gibi sözlerle iliştirmiştir: “England’s not the mythical land of Madame George and roses / It’s the home of police who kill black boys on mopeds.” (İngiltere öyle Madam George ve güller diyarı değil; mobiletli siyah çocukları öldüren polislerin memleketi.)
Şarkı akustik gitarla ninni gibi başlar, ama giderek öfkeli bir tirada dönüşür. “And I love my boy, and that’s why I’m leaving…” (Oğlumu seviyorum, bu yüzden gidiyorum bu ülkeden…) sözleri O’Connor’un anne kimliğini, kişisel umutsuzluğunu ve politik öfkesini iç içe geçirir. Mopeds listelerde zirveye çıkmasa da, protest müziğin belleğine kazınacaktır.
Sinéad daha sonra, ABD’de canlı yayında Papa’nın fotoğrafını yırtıp Katolik Kilisesi’ndeki istismarları ifşa ettiğinde, dünya şoka girer. Medya onu “deli” diye yaftalar, endüstri dışlamaya kalkar, ama O’Connor geri adım atmaz. “Sistemin istediği gibi olmadığım için beni harcadılar ama ben protesto müziği yapmaya devam edeceğim” diye haykırır. Nitekim sonraki albümlerinde açlığın, sömürünün, kilisenin günahlarının üstüne gitmeyi sürdürecektir.
O’Connor’un açtığı yoldan feminist punk’ın öncüleri yürür… Riot Grrrl hareketi. 1990’ların başında Washington ve Olympia gibi şehirlerde doğan bu kolektif, bir müzik akımının ötesinde feminist bir manifestodur. Bikini Kill’in vokalisti Kathleen Hanna, konserlerde seyircinin ön sıralarını kadınlara ayırır ve “Girls to the front!” (Kızlar öne!) diye bağırır. Bu slogan, erkek egemen punk sahnesinde kadınların görünürlüğünü artıran ve feminist protest müziğin köşe taşlarından biri haline gelen bir çağrıya dönüşür.
Riot Grrrl grupları (Bikini Kill, Bratmobile, Sleater-Kinney) gitarlarını feminist öfkeyle birleştirir. Şarkılarında cinsel şiddete, beden politikalarına, medyanın kadınları metalaştırmasına saldırırlar. Fanzinler çıkarıp kadınların hikâyelerini kayda geçirir, konserleri bir tür bilinç yükseltme toplantısına çevirirler. “Rebel Girl” gibi parçalar genç kadınlara kendi güçlerini hatırlatan marşlar olur.
Bu hareketin en güçlü yanı, müziği bir “erkekler kulübü!” olmaktan çıkarıp kadınların kendi öfkesini, mizahını ve dayanışmasını sahneye taşımasıydı. Sinéad O’Connor’un bireysel cesaretini, onlar kolektif bir çığlığa dönüştürürler. 90’lar, kadınların sahneyi politik bir alan olarak örgütleyen aktörler haline geldiği dönem olarak hafızalara kazınır.
2000’ler ve 2010’lar… Yeni Milenyumda Direnişin Çeşitlenen Sesi
Yeni milenyum gelir, kadınların sesi daha da gürleşir. Teknoloji büyür, internet yayılır… Bir şarkının dünyanın öbür ucundaki eylemciye ulaşması artık dakikalar meselesidir. Kadın sanatçılar bu hızla birlikte savaşlara, diktatörlere, sömürüye, kadın düşmanlığına karşı müziği yeniden kalkan yapmaya devam eder.
2003’te ABD’nin Irak’ı işgaline karşı milyonlar sokaklara dökülürken, Amerikan country sahnesinin üç kadını The Dixie Chicks Bush’a karşı ses yükseltir. Solist Natalie Maines, Londra’da sahnede şu sözleri söyler: “We’re ashamed the President of the United States is from Texas.” (Başkan Bush’un Teksaslı olmasından utanç duyuyoruz). Ve Irak’ın işgalini desteklemediklerini söylerler. Ardından kıyamet kopar. Radyo istasyonları şarkılarını çalmaz, albümler yakılır, tehditler yağar. Ama üç kadın geri adım atmaz. 2006’da yayımladıkları “Not Ready to Make Nice” ile direnişlerini daha da büyütürler. Nakaratında söyledikleri “I’m not ready to make nice, I’m not ready to back down…” (Tatlım, barışmaya hazır değilim, geri adım atmaya da…) Sizce de meydan okumuyor mu?
2010’lara geldiğimizde sahneye maskeli, renkli, punk bir fırtına çıkar: Pussy Riot. Renk renk kar maskeleriyle (balaklava) kiliselere, meydanlara dalar, gitar yerine megafon taşır. 2012’de Moskova’daki Kurtarıcı İsa Katedrali’nde söyledikleri “Punk Prayer” ile “Tanrı’nın Annesi, kov Putin’i!” sonrası olanları tahmin etmek zor değil. Üçü tutuklanır, mahkemeye kelepçeyle çıkarılırlar ve iki yıl hapse mahkûm edilirler. Hapse girseler de susmazlar. Çıkınca bu kez Trump’a şarkıyla yanıt verirler: “Make America Great Again.” Bu defa sözler zehirli bir ironiyle paketlenmiştir: “Let other people in, listen to your women, stop killing black children…” (Başkalarını da içeri al, kadınlarını dinle, siyah çocukları öldürmeyi bırak…) Pop tınısıyla söylenmiş olsa da, sert bir devrim çağrısıdır desek yanlış olmaz. Müziği bir molotof gibi kullanırlar.
Aynı dönemde Afrika ve Asya’da da güçlü kadın sesleri yükselir. Angelique Kidjo (Benin), Batı Afrika ritimlerini funk, reggae ve cazla harmanlayarak kıtasının ötesine uzanır ve dünyanın vicdanı olur. Onun şarkılarında ayrılıkçı direnişin yankısı, kadınların özgürlük mücadelesinin sesi vardır. Kidjo, 2000’lerde BM projelerinde ve konserlerinde, müziği yoksulluğa, savaşa ve kadınlara yönelik şiddete karşı bir silah olarak kullanır. “Agolo” ve “Africa” gibi parçaları bir yandan dans ettirirken bir yandan politik mesajlarını taşır.
Aynı yıllarda Ortadoğu’da da kadınların sesi meydanlarda yankılanır. Tunuslu Emel Mathlouthi, Arap Baharı’nın ortasında gitarıyla “Kelmti Horra”yı söyler ve “I am those who are free and never fear” (Sözüm özgür, kalbim korkusuz) der. Bu şarkı, Tahrir Meydanı’nda yüz binlerin ağzında tiranların saraylarını titreten bir ilahiye dönüşür. Filistinli rap sanatçısı Shadia Mansour, hip-hop ritimleriyle kültürel direnişi dillendirir. Onun “Al Kufiyeh Arabiyeh” şarkısındaki “The Kufiyeh is Arab, it will stay Arab” (Kefiye Arap’tır, hep Arap kalacak) sözleri, bir bez parçasını sembol olmaktan çıkarıp kimlik manifestosuna dönüştürür. İran’da ise kadınlar, şarkı söylemeleri yasakken bile fısıltıyla direnir. Mahsa Amini’nin ölümünden sonra “Baraye” şarkısını mırıldanan kadınların sesleri, evlerden meydanlara taşar: “Baraye dancing in the streets… / Baraye kadın, hayat, özgürlük…” – “Sokakta dans edebilmek için… kadın, hayat, özgürlük için…”
Yeni milenyumda kadınların sesi ne kadar kısmaya çalışılırsa çalışılsın, daha da büyür. Bir konser salonunda, bir meydanda, bir cep telefonunun ekranında… fark etmez. Her yerde aynı mesaj çınlar: “Özgürlük olmadan hiçbirimiz nefes alamayız.” Ve bu mesaj, 2020’lerde Gazze’den Ukrayna’ya, İran’dan Amerika’ya kadar uzanan güncel protest seslere köprü kurar.
2020’ler…
Mirası Yaşatan Yeni Nesil Bugün 2020’ler… Dünya hâlâ kavga gürültü içinde dönüyor. Ne kadar “modernleşirsek (!)” moderneşelim dünya hakları kardeşliği diye bir şey olmayacağını -oldurmayacaklarını- anladık. O yüzden mücadeleye devam! Pandemiyle boğuşuyoruz, iklim kriziyle yanıyoruz, savaşlarla, soykırımla uyanıyoruz, birileri açlıkla sınanırken kimleri onları izlemekle sınanıyor!
Ama protest sesler devam ediyor. Biçim değiştiriyor, ama özü aynı: Vicdan. 2020 yazında George Floyd’un “I can’t breathe” (Nefes alamıyorum) çığlığı sokaklarda yankılanırken, arkada bir kadın sesi yükseldi. H.E.R.’ün şarkısı aynı adı taşıyor, “I Can’t Breathe”. Akustik gitarla başlıyor, fısıltıyla giriyor, sonra yükseliyor, sonunda adeta bir mahkeme tutanağına dönüşüyor. “I can’t breathe / You’re taking my life from me / Will anyone fight for me?” (Nefes alamıyorum / Hayatımı alıyorsun benden / Benim için kim savaşacak?) Bu sözler Amerika’da bir meydanda da söylenebilir, Gazze’de bir yıkıntının içinde de… Müzik işte o evrensel dili hâlâ koruyor. Dixie Chicks’in 2000’lerde başlattığı inadı, bugün başka kadınlar devralıyor. Billie Eilish kliplerinde yanmakta olan dünyayı gösteriyor, Beyoncé “Formation” ile siyahların tarihini dansla geri çağırıyor, Taylor Swift “Only the Young” ile gençleri sandığa koşmaya ikna etmeye çalışıyor. #MeToo dalgasıyla Kesha “Praying” diyor, Lady Gaga “Til It Happens to You” diye haykırıyor. Her biri bir başka yaraya parmak basıyor. Avrupa’da Aurora çıkıp “You cannot eat money, oh no” (Parayı yiyemezsin, hayır) diye şarkı söylüyor; Skin’in Skunk Anansie’si “Yes It’s F***ing Political” diyerek sahnenin her santimini bir mitinge çeviriyor; Kate Tempest şiiri rap’le, rap’i isyanla harmanlıyor. Ortadoğu’da ise yaralar kabuk tutmuyor. Tunuslu Emel Mathlouthi “Kelmti Horra” “Sözüm özgür, kalbim korkusuz” diye meydanlarda yükseliyor. Filistinli Shadia Mansour “Al Kufiyeh Arabiyeh” ile kefiyeyi bayrak yapıyor. İran’da kadınlar “Baraye”yi söyleyerek “Kadın, Yaşam, Özgürlük”ü evrensel bir ağıda dönüştürüyor.
Son yıllarda Gazze’deki trajedi büyürken, dünya çapında müzik dünyasından da güçlü bir dayanışma yükseliyor. Pop yıldızları Dua Lipa, Rosalía, Lorde gibi isimler sosyal medyada İsrail’in saldırılarını eleştirip Filistin halkıyla dayanışma mesajları paylaştılar. Daha önce politik çıkışlarıyla bilinen efsanevi sanatçılar Roger Waters ve Brian Eno ise konserlerinde ve yazdıkları bildirilerde Gazze’de yaşananlara karşı uluslararası tepki çağrısı yaptı. Bu açıklamalar, protest müziğin yalnızca sahnede ya da stüdyoda değil, aynı zamanda dijital mecralarda ve küresel kamuoyunda da var olduğunu gösteriyor.
Ve 2025’e geldiğimizde…
Gazze. Çocuklar hâlâ enkazdan çıkarılıyor, sağ kalmış olanlar açlıktan ölüyor! Anaların çığlığı hâlâ havada asılı. Belki mikrofon yok, belki sahne yok, ama her ağıt bir şarkıya dönüşüyor. O ninni, belki asla kayda girmeyecek, listelerde yer almayacak. Ama vicdanı diri tutan, insanlık belleğinde en kalıcı iz bırakan şarkı belki de tam odur. Protest müziğin tarihi bize şunu gösteriyor: Kadın sesleri, zulmün en karanlık anlarında bile bir kıvılcım yakıyor. O kıvılcım Joan Baez’in barış yürüyüşlerinde, Nina Simone’un piyanosunda, Sinéad O’Connor’un öfkesinde, Emel Mathlouthi’nin meydanlarında, Shadia Mansour’un rap’inde ve bugün Gazze için yükselen dayanışma çığlıklarında aynı ritmi sürdürüyor.
Direnişin ritmi hâlâ kadınların yüreğinde… Ve bu ritim, tankların, bombaların, baskıların ötesinde, insanlığın vicdanını ayakta tutmaya devam edecek.
Çünkü bir şarkı bazen bir roketten daha güçlüdür!
