Bazı müzisyenlerin eline kalem, mikrofondan daha çok yakışır. O kalemden çıkan sözler, değindiği konular ve dürüstlüğü, mikrofonun değerini artırır. 21. yüzyılda bu konudaki bir numaralı örnek Kendrick Lamar. Üst düzey bir yazar olmanın ötesinde sosyoloji eğitimi de almış, “DAMN” sayesinde kazandığı Pulitzer’in sebebi ve süreci böylelikle daha kolay anlaşılıyor. Ancak bir gerçek varsa o da Kendrick Lamar’ın hem toplumsal konulara dair söyleyeceği sözü hem de kendi şeytanlarıyla ettiği kavgadan aldığı dersleri hiçbir zaman sona ermiyor. Bu sayede de kendini her zaman yeni tutmayı başarıyor.
Toplumsal Travmalar, Bireysel Çözümler
Mr. Morale & the Big Steppers için Kendrick Lamar’ın kariyerindeki en iyi albüm gibi göreceli bir tabiri kullanmak imkansız. Lakin imkanlı olan enli bir cümle varsa bu, Lamar’ın en kişisel ve en tartışmalı albümü olduğu gerçeği. Albümü tanımlayan başlıca tanım travma. Toplumsal travmaların, kişisel travmaların büyümesinden çıktığını ifade ederken şarkılarını birer piyon olarak öne sürmekten çekinmeyen Lamar, Beth Gibbons ile ortaklığı olan ‘Mother I Sober’da aile içi istismar ve bunun kuşaklar boyunca taşınan ağırlığını çıplak bir şekilde işliyor ve ne kadar savunmasız olduğumuzu ifade ediyor. Ya da Sampha’nın destek verdiği ‘Father Time’, babasız büyümenin ve katı erkeklik rollerinin erkek çocuklar üzerindeki yıkıcı etkisini anlatıyor. Bir erkek figürle büyümeden erkek egemen dünyaya düşen bir erkek çocuğun yaşadığı sürüncemeyi, bunu deneyimlemiş herkes kolaylıkla anlayacaktır. Kendrick Lamar’ın maharetiyse, bunu deneyimlemeyen birine bile hiç soru işareti bırakmadan anlatabilme gücü.
Travmalar çoğunlukla öznel olsa da toplumsal nedenler de insanları tetikleyecek hale getirir. ‘N95’te modern toplumun yüzeyselliğine savaş açan Kendrick Lamar, sahteliğin normalleştiği bir dünyaya orta parmağını gösteriyor. Veya albümün en ağzı bozuk şarkısı olan ‘We Cry Together’ örneği var karşımızda. Toksik bir ilişkiden kurtulmaktansa içine düştüğü bataklıkta debelenip başta kendisi olmak üzere elinin değdiği her şeyi zehirlemenin kolaycılığıyla kavga ediyor Kendrick Lamar. “Mr. Morale & the Big Steppers”ın en tartışılan şarkısıysa ‘Auntie Diaries’ oldu. Bu şarkıda Kendrick Lamar, trans bir aile bireyini kabul etme sürecini anlatırken, trans hakları üzerine mainstream rap sahnesinde daha önce hiç yapılmamış bir açık zihinlilikle anlatım sunuyor. Bu da trans ve LGBTQ+ bireylerin haklarına göz diken insanlardan tepki gördü. Ancak Lamar, tarihin ve insanlığın doğru tarafındaydı.
Üzgünüm, Kendimi Seçiyorum
Albümün yazım süreci, Lamar’ın “DAMN” sonrasında girdiği derin bir kişisel sorgulamanın sonucu. Uzun turneler, şöhretin ağırlığı, aile hayatının değişimi ve hepsinden önemlisi baba olmak, hayatın anlamındaki noksanlıkları fark ettirdi sanatçıya. Bu süreçte stüdyo ya da müzikle değil, terapi sayesinde akıl sağlığını korumayı başardı. Lamar, albümü adeta bir tiyatro oyunu gibi 2 perde olarak kurguladı. “The Big Steppers” tarafı, dışa dönük, toplumsal meseleleri ve maskelenmiş duyguları sonuna kadar sorgularken; “Mr. Morale” bölümü Lamar’ın kendi içindeki boşlukları, kırılganlıkları, korkuları ve suçlulukları ortaya döktü. 2018’den 2022’ye kadar süren bu sorgulama ve kurgulama hali, Lamar’ın kalemine de yansıdı. Albümün ve kurguladığı tiyatro oyununun kapanış sahnesinde aynanın karşısına geçmekten çekinmedi. Aynanın karşısına geçip ‘kendimi seçiyorum’ diye lafa başladı ‘Mirror’da. Sonrasındaki 4 dakika 16 saniye, 4 senelik travmatik deneyimin ve katarsislerin metne dökümü oldu. “Mr. Morale & the Big Steppers” anlatımının kapanışıysa üst üste tam 10 kere “üzgünüm, kendimi seçiyorum” diyerek hayatına devam eden ana karakterin yoluna gidişi oldu.
- Puan: 8.5/10
- Tür: Rap
- Yayın: 2023
- Süre: 78 dakika
- Label: Interscope Records
Ürün sayfası ve detaylar için Beatsommelier websitesine göz atabilirsin!
