Punk gruplarında çalmadığı enstrüman kalmayarak başladığı müzik kariyerinin çizgisini 80’lerin sonuyla birlikte elektronik müziğe, hatta teknoya çeviren Moby için 1996 tarihli “Animal Rights”, işlerin yolunda gitmediğinin göstergesiydi. “Animal Rights” kemik kitlesini genişletmiş ve kendini daha geniş kesime ispat etmesini sağlamıştı.
Lakin şöyle bir gerçek vardı ki verdiği konserlerde sürekli aşağılanıyor, açılışını yaptığı birçok rock grubunun hayranları üzerine eline ne gelirse fırlatıyordu. O yüzden ya tamam ya devam noktasındaydı. Bu bilinçle hareket eden Moby, albümde yer alan tüm şarkıları reklamlarda veya benzeri platformlarda kullanılabilmesi için lisanslatmıştı. Çünkü her ihtimale karşı hazırlıklı olmak lazımdı. Ki bu, döneminde düşünülünce çok yaratıcı ve alışık olunmayan bir hamleydi.
“Play” Albümünün Doğuşu ve Sample Kullanımındaki Deha
Tamamı hit şarkılardan oluşan “Play”, müzikseverlerin play tuşunu bozmasına neden olabilecek seviyede fazla hediye barındırıyordu. Fiziksel kopya satışının altın çağlarından biri olan doksanların sonunda çıkan albümün 12 milyon satmasını da bu bakış açısından okumak mümkün. Ki bu istatistik, günümüzde hala kırılamayan tüm zamanların en çok satan electronica albümü olmasını sağlıyor.
1997 itibarıyla “Play” için kafa yormaya başlayan Moby’nin çıkış noktası, sample kullanımıydı. Ki bu çıkış noktası albümün en eşsiz yanına dönüşecekti. Bessie Jones, Vera Hall gibi önemli isimlerin şarkılarından samplelar alan sanatçı, ‘Honey’, ‘Find My Baby’, ‘Natural Blues’ ve çok daha fazlasını ortaya çıkardı.
“Why Does My Heart Feel So Bad?” ile Gelen Dönüm Noktası
Moby külliyatının en büyük hiti diyebileceğimiz ‘Why Does My Heart Feel So Bad?’, bir Amerikan country şarkısı olan ‘Run On’dan alınan bir sample sayesinde doğmuştu. Aynı zamanda Moby’nin, “Play”deki başarısı sadece doğru sampleları seçmek değildi. Dönemin dinleme alışkanlıklarına uygun şekilde, farklı türleri de bünyesine katarak elektronik müziğin, o gününe dokunabilmekti.
Basit ve tekrara dayalı sözler, bu şarkıların radyo dostu işler olmasına; radyo dostu işler de her yerde çalınmasına kapı açtı. Bu açılan kapıdan reklamlar, filmler, diziler girdi ve işler yolunda gitmediği için müziği bırakma noktasına gelen Moby, 18 şarkılık albümden 8 tekli yayınladı. Ki bu teklilerin tamamı hala Moby konserlerinin değişmezleri arasında. Aradan geçen 25 yılsa tuzu biberi olsa gerek…
Tabii ki bir anda her şey akmadı. Aksine zorluklar yaşandı. Albümün ilk kaydını ve miksini evinde tek başına yapan Moby, ortaya çıkan sonucu katastrofik olarak tanımlarken kendine olan güvenini kaybetme noktasına gelmişti. Yanında olan ilk insanlar arkadaşları ve ailesi değil, Terence Trent D’Arby, Axl Rose ve Bono olmuştu.
Pes etmek için fazla başarılı olduğunu hatırladıktan sonra şarkılar ve kayıtlara bir kez daha kafa yoran sanatçı, 1999 yılının Mart ayında albümü, bildiğimiz haline getirdi. Sonrasında, çevresinde güvendiği müzisyenleri bir araya topladı. Sonucun iyi olduğunu o gün anladı.
Electronica’dan Öte: “Play”in Türler Arası Yolculuğu ve Kültürel Mirası
En başından beri “Play” için electronica diyoruz. Çünkü “Play”, electronica tarihinin en başarılı, ilham veren ve oyunu değiştiren albümlerinden biri. Ancak pop, blues, ambient, hatta gospel dokularına da sahip olması, farklı sosların bir araya doğru şekilde gelmesiyle oluşan harika bir yemek gibi oluyor.
New York’ta bulunan Virgin Store’un en alt katında sadece 40 kişiye çaldığı lansman konserinde olanlar ne kadar şanslı olduklarının aradan geçen 25 yılda farkına varmışlardır umuyoruz ki. Çünkü “Play”in 1 numaraya çıktığı ülkelerden birkaç tanesini saymak isteriz: Avustralya, Birleşik Krallık, İrlanda, Yeni Zelanda ve Fransa. Bir yandan da Fransa’nın bu türe kattığı onlarca grubu, Play’in çıkış tarihiyle birlikte düşününce etkisini biraz daha iyi anlama şansını elde ediyoruz.
2010 yılında aramızdan ayrılan İngiliz fotoğrafçı Corinne Day’in çektiği kapak fotoğrafı da en az albüm kadar akılda kalan bir iş.
Özetlemek gerekirse “Play”, sadece Moby’nin hayatını değil, bu albümden etkilenen onlarca milyon insanın hayatını değiştirdi. Tıpkı uzak akrabası olan ve Moby mahlasını seçmesini sağlayan Moby Dick’in yazarı Herman Melville’in edebiyat dünyasındaki izi gibi…
- Albüm Puanım: 10/10
- Kondisyon: 10/10
- Tür: Electronica
- Plak Aldıran Şarkı: Porcelain
Ürün sayfası ve detaylar için Beatsommelier websitesine göz atabilirsin!
