Ozzy Osbourne’un kültürel mirasını yeni bin yıla taşıyan festivalin tarihi ve izleri
Ozzy Osbourne’un kariyerini anlatmaya çalışmak hem yazacak kişiye hem de sanatçının kariyerine haksızlık. Çünkü gelmiş geçmiş en ilham veren müzik insanlarından biri olmasının yanı sıra çok büyük bir popüler kültür figürüydü. Onu, ondan daha iyi tanıyan ve anlatabilecek biri de yoktu. Bu yüzden bir profesyonel yazarla birlikte çalışarak yazdırdığı iki biyografi kitabı, kafasının içindeki dünyanın karmaşıklığını anlama konusunda bize yardımcı oldu. 1970 yılının Şubat ayında ilk kez sesini duyduğumuz Ozzy Osbourne, sonraki 55 senede hiçbir zaman susmadı. Tam olarak da bu yüzden ölmeden 17 gün önce son kez sahneye çıkıp nefes aldığı sürece devam edeceğini gösterdi.
Grunge ve alternatif müziğin hükmettiği doksanlarda metal müziği ayakta tutmayı başaran isim de Ozzy’nin ta kendisiydi. Bu sefer müzik yaparak değil, gelmiş geçmiş en ikonik festivallerden birini var ederek tarihe geçti. Tabii ki bu fikir ona ait değil, eşi, menajeri, dostu, yol arkadaşı ve çok daha fazla tanıma sahip olan Sharon Osbourne’un fikriydi. Bir döneme damga vuran Ozzfest’e gidiyoruz. Alla board!
Delilik Başlasın
1991 itibarıyla dünyadaki en gözde festival Lollapalooza olmuştu. İlk edisyonundan sonra büyük ilgi görmeye başlayan Lollapalooza, Ozzy Osbourne kalibresindeki sanatçıların headliner olarak çıkmayı gözüne kestirdiği festivallerdi. 1995 yılının sonlarında 7. stüdyo albümü “Ozzmosis”i yayınlayan Ozzy Osbourne, bu festivalin 1996 edisyonunda yer almak istedi. Ancak o senenin kadrosu, Ozzy’nin ekibi iletişime geçmeden dolmuştu. Metallica, Soundgarden, Ramones, Waylon Jennings, Rancid, Rage Against the Machine ve Screaming Trees’in olduğu festivalde çalamayacağı netleşince, Sharon’ın aklına bir fikir geldi. Lollapalloza, bir çölün ortasında yapılan öylesine bir festival olarak başlamış ve yürümüştü. Aynısını onlar da yapabilirdi. Bu yüzden çevresini kullanarak çok cüzi miktarlar karşılığında önce gruplara, son tarihe ve en son olarak mekana karar verdi. 25-26 Ekim’de Phoenix’te ve Kaliforniya’ya bağlı San Bernardino’da festivali düzenleyecek Sharon Osbourne, inanılmaz bir kadroyla anlaşmıştı.
Slayer, Danzig, Biohazard, Sepultura, Fear Factory, Neurosis, Coal Chamber, Ozzy Osbourne’dan önce çıkacaklardı. Ozzy de “Ozzmosis” albümünün 1. yaşını bu festivalle kutlayacaktı. MTV’den de destek gören Ozzfest’in ilk edisyonu, büyük ilgi gördü. Biletler oldukça iyi satarken, sanatçılara ödenen düşük kaşeler ve uygun mekan kirasıyla, çok büyük kar elde etti Osbourne ailesi. Ozzfest, tek atımlık bir kurşun olmayacak, yıllarca sürmeye teşne bir festival olacaktı. Ozzy Osbourne’un, sahneye çıktığında dediği gibi ‘delilik başlasın’. Delilik, başlamıştı.
1998 Ozzfest’in Mirası
Çöldeki bir vaha gibi başlayan festival çok kısa sürede ABD sınırlarını aştı. Çünkü farklı ülkelerden büyük bir ilgi görüyordu. Bu festivali bir turne sistemine oturtma fikri önce Sharon Osbourne’un ardından da sponsorların aklına yattı. 1998 yılı bu denklemde büyük bir öneme sahipti. Çünkü Ozzfest, Ozzy Osbourne’un memleketine, İngiltere’ye gidiyordu. İngiltere’ye gitmeden önce açıklanan kadro adeta alev almıştı. Şovun unutulmaz bir hal alacağı su götürmez gerçekti.
Black Sabbath, Ozzy Osbourne, Pantera, Foo Fighters, Tool, Megadeth, Limp Bizkit, Soulfly, Sevendust, Coal Chamber, Motörhead, Melvins, Incubus, Snot ve yeni çıkmış System of a Down, 1998’in gruplarıydı. O sene binlerce kişi Black Sabbath’ın yeniden birleşmesini izlemek için oradaydı. Ozzy Osbourne, Tony Iommi, Geezer Butler ve Bill Ward’ın bir araya gelişi, festivalin zirvesiydi oldu. 20 senelik ara o akşam sona ererken o seneki Ozzfest’in dikkat çeken tek etkinliği Black Sabbath değildi. İngiltere edisyonu müzikal anlamda doyum sağlarken ABD ayağında şov, kaosu kucaklıyordu. Limp Bizkit’in sahnedeki devasa tuvaleti o gün sahneye çıkan herkesi tetiklemişti. Bunun yanı sıra Tool, kariyerindeki en özel performanslardan birini Ozzfest’e taşımıştı. Bir yandan genç müzikseverler, uzun süredir ön planda olan grunge’dan sıkıldığını göstermişlerdi. 1998’deki Ozzfest’e dair Sharon Osbourne’un açıklaması, günümüzde hala tazeliğini koruyor.
“Metal müziğin hiçbir yere gittiği yok. Sadece siz bakmayı bıraktınız.”
1998’deki Ozzfest, Black Sabbath’ın geri dönüşü, Limp Bizkit’in tuvalet tasarımlı sahnesi, Tool’un ders niteliğindeki performansı, Lemmy’nin motörhead ile festival hükmetmesi derken 2004’le birlikte en akılda kalan edisyon olarak tarihteki yerini aldı.
Black Sabbath, Ozzy Osbourne’dan Önce Sahneye Çıkar mı?
Black Sabbath, Ozzfest’in demirbaşıydı. 2004’e kadar, 1996, 2000, 2002 ve 2003 dışındaki tüm edisyonlarda yer almıştı. Zaten çoğu edisyonda ya Ozzy solo performans verir ya da Sabbath klasik kadrosuyla sahne alırdı. Ancak 2004 yılına gelindiğinde, işler biraz farklı bir hal aldı. O yılın Ozzfest programında Black Sabbath elbette yer alıyordu. Ancak Ozzy Osbourne da o sene kadrodaydı. Kimin headliner olacağı büyük merak uyandırmıştı. Çünkü, 1970’lerin sonunda Ozzy Osbourne’un Black Sabbath’ın yaka paça derdest edildiği gerçeği vardı. Grup 1998’de bir araya gelse de Sabbath’ın, Ozzy’den önce çıkması yenilgiyi kabul etmekti. Nitekim öyle oldu. Normalde headliner konumundaki Sabbath, 2004 Ozzfest’inde Iron Maiden ve Judas Priest gibi diğer devlerle sahneyi paylaşırken daha erken saatlerde sahne aldı. Ozzy ise solo performansıyla gecenin sonunda sahneye çıktı. Bunun ardındaki temel nedenlerden biri, o dönem Sabbath üyeleri arasında yaşanan program uyuşmazlıkları ve sahne düzenlemeleriydi. Ancak bu sıra dışı karar, festivalin ruhuna zarar vermedi. Aksine, izleyiciler için hem Sabbath hem de Ozzy’i ayrı ayrı görmek büyük bir fırsattı ve bu edisyon, 1998’le birlikte Ozzfest tarihinin en çok konuşulan yılı oldu.
Her Güzel Şeyin Bir Sonu Var
1996’dan 2008’e kadar hiç ara vermeden devam eden Ozzfest, sonrasında 2010, 2013, 2015, 2016, 2017 ve son olarak 2018’de gerçekleşti. ABD, Birleşik Krallık ve Japonya’da yapılan Ozzfest’in bu kadar önemli bir festival olarak anılmasında elbette ağırladığı efsanelerin payı büyük. Ancak oradaki keşif sahnesinde ilk kez dinleyiciyle buluşan ve sonra metal müzik dünyasına hükmeden birçok grup oldu. Bu gruplardan sadece birkaç tanesini söylesek bile gücünü anlamanız kolaylaşacak:
Slipknot, Lamb of God, Killswitch Engage, Avenged Sevenfold, System of a Down
Peki, böylesine büyük ve önemli bir festival, Ozzy’nin sağlığı el verdiği sürece devam edemez miydi? Sharon Osbourne’un amacı buydu ancak yıllar içinde işler tahammül edilemeyecek hale gelmiş. Ozzy Osbourne ismi metal müzik dünyasında öyle büyük bir güce sahip ki çok büyük grupları Ozzfest kadrosuna katmak sadece bir telefon görüşmesine bakıyordu. Uzun yıllar boyunca işleri böyle çözen ve festivali ayakta tutan Sharon Osbourne, özellikle 2010 sonrasında bu festivalin bir karın ağrısına dönüştüğünü söylemekten geri durmamıştı 2023 yılında katıldığı bir programda. Yakın dostları olan sanatçılar festivalde çalmak istese de menajerleri, ajansları derken sürecin sürüncemeye girmesi makul olmayan kaşeler istenmesi Sharon’ın tepesini attırmış. Sonrasıysa tamamen sponsorlar ve ortaklıklarla ilerlemiş. 2018’deki festivalden sonra 2019’da Ozzfest yapmamaya kesin karar veren Sharon, Ozzy Osbourne’a konan Parkinson teşhisiyle neye uğradığını şaşırdı elbette. Sonraki süreç ise 22 Temmuz’da aramızdan ayrılan karanlıklar prensinin vedasına kadar uzandı.
Her güzel şeyin sonu olduğu gibi Ozzfest’in de sonu oldu. Ancak, günümüzde devam etmemesi hatta Ozzy Osbourne’un aramızda olmaması bile bıraktığı iz silemeyecek kadar derin. Metal müzik dünyasının belleğinde, sahnede çamurla, kanla ve yazılmış bir tarih varsa, o tarihin en kalın paragraflarından biri Ozzfest’e ait.
“Let the madness begin!”
