1. The Beach Boys – Smile
Müzik tarihinin belki de en meşhur “keşke yayınlansaydı” hikayesi bu olabilir. Brian Wilson’ın dahi zihninden çıkan bu psychedelic pop şaheseri, grubun içindeki fikir ayrılıkları ve Wilson’ın derinleşen psikolojik sorunları yüzünden tam tamamlanacakken 1967 yılında rafa kaldırılmıştı. Yıllarca sadece korsan kayıtlardan dinlenebilen bu efsane, yarım asra yakın bir bekleyişin ardından 2011 yılında resmi olarak toparlandı ve “The Smile Sessions” adıyla yayınlandı. Albümü dinlediğinizde, o dönem eğer yayınlansaydı müzik tarihinin gidişatını nasıl değiştirebileceğini çok daha iyi anlıyorsunuz.
2. John Coltrane – Both Directions at Once
Caz dünyasının efsane ismi John Coltrane ve klasik dörtlüsünün 1963 yılında kaydettiği bu albüm, büyük bir tesadüf eseri ortaya çıktı. Plak şirketinin asıl ana bantları imha etmesinin ardından, Coltrane’in ilk eşi Naima’nın ailesinin evinde, sanatçının eve götürdüğü referans kayıtları bulundu. 2018 yılında gün yüzüne çıkan bu kayıtlar, cazseverler için çölde su bulmak gibiydi. Coltrane’in en yaratıcı dönemine ait bu değerli parçaların yarım asırdan fazla bir süre sessizce bir köşede beklemiş olması gerçekten inanılmaz bir olay.
3. Neil Young – Homegrown
Neil Young üretkenlik konusunda tam bir canavar ama bazen ürettiği harika şeyleri rafa kaldırma huyu da var. Aktris Carrie Snodgress ile yaşadığı sarsıcı ayrılığın hemen ardından 1974 ve 1975 yıllarında kaydettiği bu albüm, Young’a göre o kadar kişisel ve acı vericiydi ki, sanatçı albümü kutusuna kilitlemeyi tercih etti. Tam 45 yıl boyunca arşivde bekleyen bu şaheser, Neil Young’ın arşiv çalışmaları kapsamında bundan 6 yıl önce, yani 2020 yılında nihayet dinleyiciyle buluştu.
4. David Bowie – Toy
David Bowie, 2000 yılındaki meşhur Glastonbury konserinden hemen sonra, eski ve az bilinen şarkılarını modern bir sound ile yeniden kaydetmek için stüdyoya girmişti. Ancak o dönem bağlı olduğu plak şirketiyle yaşadığı finansal ve yönetimsel anlaşmazlıklar yüzünden albüm süresiz olarak ertelendi. 2011 yılında internete sızan ve hayranları arasında efsaneleşen albüm, Bowie’nin aramızdan ayrılışından sonra, bundan 5 yıl önce yani 2021 yılının sonlarında resmi olarak gün yüzüne çıkarıldı.
5. Kerim Çaplı – Kayıp
Türkiye rock tarihinin en gizemli ve en yetenekli figürlerinden biri şüphesiz Blue Blues Band üyesi Kerim Çaplı’dır. Davuldan gitara, piyanodan vokale kadar her enstrümanda virtüöz olan Çaplı, 1990’ların ortasında stüdyoda tek başına bu albümü kaydetmişti. Sanatçının 2004 yılındaki vefatının ardından ailesine teslim edilen bu gizli demo kayıtları, uzun uğraşlar ve titiz bir temizleme sürecinin ardından 2019 yılında nihayet yayınlandı. Çaplı’nın dehasına ve iç dünyasına ışık tutan bu albüm, Türkçe rock tarihinin en önemli keşiflerinden biridir.
6. Johnny Cash – Out Among the Stars
1980’lerin başında plak şirketi, country müziğin dev ismi Johnny Cash’in artık eskisi kadar popüler olmadığını düşünüp bu albümün kayıtlarını tamamen rafa kaldırmıştı. Kayıtlar, Cash ve eşi June Carter’ın vefatlarının ardından aile arşivinde tamamen unutulmuştu. Ta ki oğulları John Carter Cash, 2012 yılında anne ve babasının yüzlerce kutudan oluşan arşivini düzenlerken bu bantları bulana kadar. 2014 yılında basılan albüm, Cash’in kariyerinin gölgede kalmış bir döneminde aslında sesinin ne kadar güçlü ve formda olduğunu kanıtlıyor.
7. Godspeed You! Black Emperor – All Lights Fucked on the Hairy Amp Drooling
Grubun 1994 yılında sadece 33 adet bastığı bu ilk kaset, internetteki kayıp medya topluluklarında yıllarca türün en büyük gizemi kabul edildi. Efrim Menuck’un bizzat “böyle bir şey var ama çok da iyi bir şey beklemeyin, zaten kayboldu gitti” dediği bu efsanevi kayıt, tam 28 yıl sonra, yani 2022’nin Şubat ayında bir anda internete sızdırıldı. Grubun sızıntıyı doğrulayıp kaseti resmi olarak Bandcamp’e yüklemesi ve tüm geliri doğrudan insani yardım kampanyalarına bağışlaması ise müzik tarihinin en şık hareketlerinden biri olarak kayda geçti.
8. Jai Paul – Leak 04-13 (Bait Ones)
Özellikle Reddit’te adeta bir fenomene dönüşen Jai Paul, 2010’ların başında modern pop ve R&B müziği kökten değiştiren bir dehaydı. Ancak 2013 yılında tamamlanmamış demo kayıtları kimliği belirsiz kişilerce çalındı ve Bandcamp’te yasadışı olarak yayınlandı. Bu büyük travmanın ardından yıllarca inzivaya çekilen sanatçı, sızıntıdan 6 yıl sonra, yani 2019’da bu ham kayıtları nihayet “Bait Ones” adıyla resmi olarak yayınlamaya karar verdi. Yarım kalmış haliyle bile döneminin fersah fersah ilerisinde olan bu albüm, sızıntı kültürünün en ikonik parçalarından biridir.
9. Lewis – L’Amour
Bu albümün hikayesi tam bir dedektiflik romanı gibi. 1983 yılında Randall Wulff adında gizemli bir adam “Lewis” takma adıyla bu rüya gibi lo-fi synth-folk albümünü kaydedip ortadan kaybolmuştu. Albüm, bir plak koleksiyoncusu tarafından Edmonton’daki bir bitpazarında bulunana kadar tamamen bilinmezlik içindeydi. İnternetteki büyük heyecan ve Reddit’teki araştırmaların ardından Light in the Attic Records albümü 2014’te yeniden yayınladı ve Randall’ı bulmak için büyük bir arayış başlattı. Sonunda onu Vancouver’da sakin bir hayat yaşarken buldular ama Randall ne parayla ne de kazandığı şöhretle ilgilendi, sadece “bu çok eskide kaldı” deyip yoluna devam etti.
