Beatsommelier Jukebox / Merve Daşdemir: Ne Kadar İyi Müzik Yapıyorsan O Bir Şekilde Yerini de Buluyor!

Ahmethan VuralBatıkan Baksı
Okuma Süresi: 17 Dakika

Altın Gün ile dünyayı turlayan, grupla 4 albüm ve single’lara imza atan Merve Daşdemir, Türkiye’ye döndü ve yeni single’ıyla gelmekte olan solo albümünün sinyallerini verdi. Biz de Beatsommelier Jukebox’ta kendisini ağırladık, hep birlikte nefis bir sohbete imza attık!

Batıkan: Merve hoş geldin! Nasılsın, Türkiye’ye alıştın mı? Nasıl gidiyor hayatın?

Gayet iyiyim, adaptasyon sürecindeyim şu an. Çünkü çok uzun bir boşluk oldu 10 hatta 11 sene bakınca. 2024’ün Mayıs’ının sonunda geri döndüm adapte olmaya çalışıyorum şimdi.

Batıkan: Hiç vakit kaybetmeden Türkiye’de başlayan yeni müzik serüvenin hakkında konuşmaya geçelim istiyorum. Bence cesur bir karar alarak buraya dönüp bir solo projeye başladın. Nasıl bir planlama vardı kafanda ve bu süreç nasıl ortaya çıktı? 

Altın Gün

Altın Gün’ün son Amerika turnesinden sonra Kasım sonu gibi Los Angeles’a gittim. Aklımda oradaki çok yakın bir arkadaşımla kendime ait 3-4 şarkı bitirmek vardı. Çünkü ilk defa çok uzun zamandır boşluğumuz olmuştu. Aralık, Ocak ve Şubat aylarında kendi yazdığım parçaları kaydedebilecek bir boşluğun olması bana bunu yapmam gerektirdiğini hissettirdi. Yani amacım bir EP kaydetmekti. Ama o kadar akışkan bir süreç oldu ki, albüm bir anda çıkıverdi.

Batıkan: Uzun yıllar yurt dışında yaşadın ve bu süreçte hem dünya hem de Türkiye çok değişti. Risk değil miydi sence Türkiye’ye geri dönüp grup müziğinden solo müziğine geçiş yapmak? İkisi çok farklı dinamikler çünkü.

Tabii. Ben hayatım boyunca hep böyle riskler alan bir tiptim aslında. Beni tanıyanlar bilir. Bütün aldığım kararlar, cesaretle aptallık arası gidip gelen kararlardı. Evet, bunun bir risk olduğunun tabii ki farkındayım ama benim bunu yapma sebebim Altın Gün’de yaptığım şeylerin aynılarını başarmak değil. Benim ruhuma en iyi gelecek şeyin bu olduğunu düşündüğüm ve kendi içimdekileri dışavurmak istediğim için bu riski aldım. Ama bir beklentiye de girmiyorum açıkçası; kendime de zaman verdim, arkama yaslandım ve bu sürecin organik olarak nasıl büyüyeceğini izleyeceğim şimdi. Tamamen sevdiğim, gönlümden geçen bu olduğu için böyle bir hikayeye başladım.

Ahmethan: Peki yeni kariyerinde ya da içinde bulunduğun akışta Altın Gün’ün sound’unu devam ettirmek gibi bir planın var mı yoksa daha başka bir yöne mi gideceksin?

Altın Gün

Genre olarak açıkçası Anadolu Psychedelic’ten uzaklaştığımı düşünüyorum. Çünkü benim kendimi doğal ifade etme şeklim de o türde olmadı hiçbir zaman. Ben telli çalgı da çalmadığım için benim yazdığım veya çaldığım şeyler de pek o janrada olmadı. Ama Altın Gün’e benim neler kattığımı çıkacak albümümde de görebilirsiniz. Daha synthesizer ağırlıklı, yine synth groove’ların olduğu şarkılar yani.

Ahmethan: Seni geçmişte etkileyen müzisyenler kimlerdi? Ya da arka planda kimler çalıyor senin hayatında?

Ben İstanbul’da Kadıköy’de doğdum ve büyüdüm. Burada gerçekten doğu-batı sentezi de vardı. Aslen Kayseriliyim ve gerçekten halk müzikleri, türküler hep hayatımda vardı. Hayatımın her döneminde de farklı türleri ve isimleri öğrenerek büyüdüm. 11 aylıkken annemlerin kasetçalarında doğduğumda çok meşhur olan Mory Kante’nin Yeke Yeke şarkısını çalmalarını istermişim mesela. İlk hatırladığım müzik odur. Sonra Ahmet Kaya’yı hatırlıyorum, iki yaşlarımdan. Büyüdükçe İngilizce de öğrendim, o ara batı müziğine kaydı ilgim. Mariah Carey’ler, Whitney Houston’lar, Barbra Streisand’lar, Celine Dion’lar vs. Ortaokulda daha asi bir döneme kaydım. İnternetin gelmesiyle daha alternatif isimler öğrenmeye başladım. Üniversitede daha deneysel; Explosions in the Sky, Sigur Ros gibi isimlerle haşır neşir oldum. O kadar çok etki var ki üstümde, etkilendiğim sayısız insan var müzikte.

Batıkan: İlk tepkileri de çok merak ediyorum aslında ben. Sonuçta herkes seni burada Altın Gün ile tanıdı, konserlerde Altın Gün ile yaptığınız şarkılara eşlik etti. Bir anda Merve adıyla senin sesini duymak insanlara ilginç gelmiş olabilir. Nasıl tepkiler aldın, buraya dönmene sevinen insanlar var mı?

Kızanlar oldu elbette ama buna yapabileceğim bir şey yok neticede bu benim yolum. Genel olarak tepkilerin hepsi çok pozitif ve olumlu, çok tatlı yorumlar. Türkiye’ye kıyasla yurt dışından daha çok ilgilenen insan varmış gibi hissediyorum. Her şey daha çok yeni tabii, göreceğiz.

Batıkan: Solo projende neler olacak, geçtiğimiz günlerde bir single çıkardın, 13 Mart’ta bir yenisi geliyor. Akış nasıl olacak? Mesela sık sık sahnede görecek miyiz seni?

Platonik albüm kapağı

Tabii ki. 10 şarkım var ama ekstra cover şarkılar ekleyeceğim. Bunlar kendi sevdiğim ve istediğim cover’lar olacak ancak şu an ipucu vermiyorum. Biraz dinleniyorum ama çok uzun yıllar tur yapınca birazcık beynim yandı açıkçası kendimi dinlendiriyorum.

Ahmethan: İşin maddi boyutu çok karışık müzisyenler için. Günümüzün bölüşüm sistemiyle ilgili ne düşünüyorsun?

Çok kötü. Müzisyenler için çok zor bir sistem. Sıfırdan başlayan bir müzisyenin para kazanması çok zor. Türkiye’de de dünyada da zor yani. Streaming anlayışı yapılan işin de değerini düşüren bir sistem.

Ahmethan: Altın Gün ile bol bol plak da satıyordunuz, oradaki maddi düzlemle streaming karşılaştırılırsa nasıl bir ayrımdan bahsedebilirsin?

Sattığın bir plak, bilmemkaç yüz bin dinlenmeye eşit diyebilirim. Kendi merch’ünü satmak; plak olsun, tişört olsun çok kârlı bir şey gruplar için. Çünkü kâr direkt sana kalıyor orada.

Batıkan: Altın Gün gibi ünü global çapta olan ve Grammy Ödülleri’ne kadar uzanan bir gruba ses vermek birçok insanın isteyeceği bir şey olmalı. Geçtiğimiz 8 yılda da Altın Gün ile inanılmaz işler yaptınız bence. Altın Gün’den neden ayrıldığını herkes merak ediyordur, anlatmak ister misin?

Amerika’da kaydettiğim albümüm bittikten sonra da benim Altın Gün’e dönesim gelmedi açıkçası. Artistik olarak artık kendi yazdığım şarkıları çıkarma vaktimin geldiğini düşünüyordum ki ben zaten 18 yaşımdan beri şarkı yazan birisiyim ama buna rağmen hiç solo bir çalışma yayınlamamıştım. Altın Gün ile de artık yapmak istediğim her şeyi ve hatta ötesini yaptığım için tekrara düşecekti. Bu tekrarın da bana çok bir şey katacağını düşünmüyordum. Batı Avrupa’da da yoruldum açıkçası, ana dilimde konuşmayı da çok özledim, sevdiklerimle olmayı da. O yüzden “yetti artık, döneyim” dedim ve bu yönde karar verdim.

Batıkan: Biz Altın Gün’den neden özgün şarkı çok dinleyemedik? Senin bir sürü şarkı yazdığını biliyorum ama nedense bir türlü Altın Gün’e has şarkılar olarak kulağımıza çalınamadı. Özel bir sebebi yoksa öğrensek mi?

Çünkü Altın Gün’ün bu konudaki çizgisi çok net ve bunu geçmeyecekti. Cover konseptli bir gruptu.

Ahmethan: Yani cover hep bir seçimdi aslında değil mi?

Biz bu işe başlarken gerçekten bu şarkıları, türküleri canlı cover’layan neredeyse hiçbir grup yoktu. Biz çalmaktan çok eğlendiğimiz için de en başta dedik ki “Amsterdam’da bir iki hafta sonu bir yerlerde çıkarız”. Ama tabii hiç öyle olmadı. Hiç hedeflemediğimiz ve hazırlıklı olmadığımız bir şekilde ünümüz yayıldı.

Batıkan: Kimdi o, tatil yaparken Halkalı Şeker dinleyen ünlü birisi vardı!

(Gülüyor) Alicia Keys! Ama Türkiye’de Kubat dediler. Kubat’ın şarkısını Alicia Keys dinledi diye haber çıktı hep. 

Batıkan: Yurt dışında biliyorsun, Türkiye ve komşu ülkelerinden gelen müzikler biraz ayrı tutuluyor. Mikrotonal müziğe pek alışık olmayan Avrupalılar ve Amerikalılar, buranın müziğini duyunca hemen dikkat kesiliyorlar. Bu kadar yıl içerisinde gözlemlerin neler oldu? Buranın müziği gerçekten yurt dışında iş yapıyor mu? Sonuçta kaç kez KEXP’ye çıktınız, bence epey bir karşılığı var.

Amerika’da 6 kez turne yaptık. Paris’te Olimpia’da çaldık mesela. Yani bence var çünkü Altın Gün’ün yaptığı yüreğe dokunan bir şeydi ve aynı zamanda rock’n roll öğeleri de vardı. Sert ve çok yüksek tansiyonlu bir canlı performans gösteriyorduk. Dünyadaki çoğu festivalin listesindeki ilk 6 gruptan biriydik. Mesela King Gizzard and the Lizard Wizard’un da büyük etkisi oldu. Bizi Avustralya’ya Gizz Fest’e davet ettiler, orada çaldık; orada da ATO Records ile tanıştık ve Amerika’da bir anlaşma hazırladık. KGLW’ı sevenler bizi de sevdi, hâliyle bize çok faydası oldu.

King Gizzard and the Lizard Wizard

Batıkan: Peki en çok hangi ülkelerde aldığınız tepkiler seni çok şaşırtıp “vay be!” dedirtti?

Beni şaşırtan hep Amerika oldu. Çünkü Avrupa’da bir Türk diasporası var ve bizim şovlarda %30-40 oranında hep Türkler olurdu. Ama Amerika’da bizim konserlere gelen Türklerin oranı %3-5 civarındaydı. Seyirciler arasında hep yabancılar oluyordu. Amerika’da “vay be!” oluyorum bu yüzden. Ki çaldığımız yerler de Türk mekanları değildi, hep de sold out oldu.

Batıkan: Keşke Türkiye’de de böyle olsa dediğin şeyler oldu mu hiç dünyada verdiğin konserler arasında?

Mesela keşke sanatçılara daha çok fonlar verilse. Hatırlıyorum, bize bir keresinde 25 bin euro’luk ışık bütçesi gelmişti, böylece sahnede daha etkileyici ışık şovları yapabiliyorduk. Bunun dışında müzisyenlere ya da kültür sanat ile uğraşan kişilere keşke hizmet pasaportu verilse. Yani düşünsene burada ekip kursam, bu ekibi yurt dışına nasıl taşıyacağım? Bir tur yapmak şu an çok masraflı bir şey. Bunun yanında İstanbul’un dört bir yanında onlarca boş, metruk binalar var; biraz restore edilseler kültür sanat için düzenlenseler fena mı olur? Fırsat eşitliği gerekiyor aslında. Sadece İstanbul’dan bahsetmiyorum. Ne isterdim biliyor musun? Hollanda’da doğan bir çocuk 5-6 yaşında piyano başına oturabiliyor ya da başka enstrümanlara başlayabiliyor. Bu bir fırsat eşitliğidir işte Türkiye’de de böyle olmalı.

Ahmethan: Amsterdam’daki en küçük sahnelerden en büyük sahnelere kadar tecrübe ettin. Peki aradaki farklar neler, merak ediyorum.

Ben küçük ve enerjisi yüksek performanslar sergilemeyi seviyorum. Altın Gün’ün son geldiği nokta da artık 3000-5000 kişilere çıktığı için aramızdaki mesafe arttı insanlarla. O bir şova dönüştü, insanlara bireysel olarak dokunamıyorsun işler büyüyünce. Dinleyicilerin arasına girip dans edebilmek var, bir de uzaktan hoşça kalın deyip gitmek. Aradaki fark bu bence.

Batıkan: E tabii, mesela Esma (Ertel) ile bu konuyu konuştuğumuzda bana seyirciyle hemhâl olmaktan bahsetmişti. Çok sevmiştim bu tabiri.

En güzeli o aslında, hemhâl olmak. Bunu herkes yapmaz; bu samimiyetle alakalı.

Batıkan: Yurt dışından bahsetmişken… Bazen düşünüyorum da yurt içindeki turneler bile çok yorucu olabiliyorken siz aslında bunun iki katı zorlukta dünya turnesi yaptınız. Sürekli başka ülkelere hatta kıtalara gittiniz. Bu nasıl bir süreçti? Hele ki bir grup müziği söz konusu olduğunda turne yönetimi çok zor olsa gerek…

8 sene boyunca, senenin 10 ayı turnede olmak bence çok normal bir durum değil. Kimsenin psikolojisi, mental ve fiziki sağlığı için değil hem de. Sana şöyle diyeyim; sabah 9’da otelden çıkıyorsun, 7 saat yol gidiyorsun, ardından ekipman indir, kur, soundcheck yap, yemek ye, çal ve ardından otele git. Bunu her gün yaptığını düşün, 10 ay boyunca arada çok az boşluklarla. Çok zor ve yıpratıcı bir durum. Ben artık delice turne yapmayı istemem.

Batıkan: Gerçekten zor bir şey ama bir de dışarıdan insanlar sanıyor ki müzik sektöründeki insanlar hep böyle geziyor, yiyor içiyor falan…

Çok şaşalı geliyor onlara. Bir bilseler işin iç yüzünü! İleride bir kitap yazmayı düşünüyorum, şov dünyasının şaşalı olmayan tarafını anlatan. Rockstar hayatı diye bir şey yok. Kendine o kadar sağlıklı ve iyi bakman gerekiyor ki, hayat tarzından beslenmene kadar. 

Batıkan: Yaptığınız turnelerde, çok fazla festival sahnelerinde de bulundunuz. Bu da farklı farklı kültürlerle içli dışlı olmak demek. Müzik serüveninde bu etkileşimin yeri ne kadar önemli sence? Sonuçta evet, hepimiz burada batı müziği dinleyip icra ediyoruz ama bunu yerinde görmek müziğe olan bakış açını nasıl değiştirdi ya da dönüştürdü?

Eskiden İngilizce müzik yapmıyorsan, dünya çapında bir şey yapmak imkansızdı diye düşünüyordum. Altın Gün benim için bu algıyı komple kırdı. Müziğin evrenselliğine tekrar ve tekrar şahit oldum. Bu da çok güzel tabii, müzik bütün dillerden ve kültürlerden üstün bence; bu da insanların birleşme noktasını oluşturuyor.

Batıkan: Ben hep batılıların batı müziğinden sıkıldığını ve bunun için doğuya, mikrotonal müziğe kaydığını düşünüyorum. Festivallerde nasıl bir tavırla karşılaşıyordunuz?

Hep çok sıcak karşılandık. Ben aslında öyle düşünmüyorum. Bu trend, tarih boyunca hep vardı. Herkes birbirinin müziğinden etkilenir; birisinin şiirinden ya da müziğinden etkilenirsin ve onu alır kendi kültürüne uyarlamaya çalışırsın. Eskiden world music denirdi ya öyle bir şey.

Batıkan: Bunun temeli bende hep Babylon ve Doublemoon kültürüdür aslında. Doublemoon, 2000’lerin başında o sentezi yaratmaya çalıştı ve insanlar da “aa böyle bir şey de olabiliyormuş” dedi. Mercan Dede ile elektronik müziğin neyle birleşimini ya da Orient Expressions’ta Kürtçe şarkının batılı bir enstrümanla çalınacağını da gördüler.

Ahmethan: Aslında 2000’lerin başından itibaren burada bir şeyler yeşerdi. Buradaki müzik kültürü de batıya açılacak bir yapıya büründü. Karşı taraf da bunu sanki eski model doğulu müzik değil de kendisine yakın görerek dinlemeye başladı. Sizi de bunun içine koydular aslında.

İşini ne kadar iyi yaptığınla alakalı bir şey bu bence. Yani ne kadar iyi müzik yapıyorsan o bir şekilde yerini de buluyor açıkçası.

Batıkan: Peki hep konuşuluyor, yurt dışında Türklerden istenen doğulu bir müzik olduğunu, aksi takdirde kabul görülmeyeceği iddia ediliyor. Hatta bunu taklitçilikle, oryantalizmle bağdaştıranlar da var. Sen ne düşünüyorsun bu konunun gerçekliği hakkında?

Ben hiç öyle düşünmüyorum. Hiçbir sanatçı onaylanma kaygısıyla hareket edip üretim yapmaz. Ben şimdiye kadar hiçbir şarkımı onaylanmak için yazmadım. Sanatçı böyle üretmez ki. Onay kaygısı gütmek zaten çok manasız. Ne ailemden, ne de etrafımdan böyle bir talebim olmadı. Onayla müzik yapılacağını düşünmüyorum asla. Konuya dönecek olursak, bu mantıkla düşününce o zaman kimse Türkiye’de caz yapmasın. Batı’nın müziği çünkü, Amerika’dan çıktı; o zaman onu burada çalmayalım mı yani? Kendi kültüründen olan bir şeyi müziğine adapte etmenin doğru ve kesin bir yolu var da biz mi kaçırdık bunu? Kaldı ki Altın Gün kadar, Türkiye’nin pozitif olarak kültür tanıtımını yapan bu kadar global bir oluşum tanımıyorum. Gruba ilk başladığımda Hollanda’da çalarken bir çocuk geldi yanıma 18 yaşında. Hayatında ilk kez onun kültürüne dair olan bir şeye Hollandalı arkadaşlarının gelmek istediğini söyleyip bana teşekkür etti. O kadar duygulandım ki. Altın Gün, bir araya gelmesi imkansız olan insanları bir araya getirdi ve onları kaynaştırdı. Bu muazzam bir şey, bunun oryantalist olduğunu düşünmüyorum. Bir şey gerçekten iyiyse onu bir kalıba sokmaya, bir türle nitelemeye ne gerek yok. Yeter ki müzik olsun, herkes sanatla uğraşsın.

Batıkan: Solo projene biraz daha dönmek istiyorum ben. Merve adıyla Türkçe şarkıların yanında İngilizce şarkılar da söyleyeceksin albüm çıkınca zaten herkes duyacaktır. Şu an aslında bağımsız bir müzisyensin, Türkiye’de bağımsız müzik ne kadar bağımsız tartışılır olsa da Altın Gün’den kazandığın ünü de kullanıp bu şarkılarla yurt dışına yeniden açılma gibi bir düşüncen var mı?


Bilmiyorum açıkçası, hiç planlamadım henüz bunları. Çalmamı isteyen yerler var ama biraz da akışa bıraktım, kervanı yolda düzmek şu an daha mantıklı geliyor bana.


Ahmethan: Ben de son bir soru sorayım o zaman. Bir plak firması kurduğunu söyledin ya, başka sanatçıları da alacak mısın bu firmaya?

Alacağım tabii. Beğendiğim insanlarla çalışacağım. İstanbul’lu bağımsız bir yapım şirketi zaten bu. Her şeyi kendimin üstleneceği prodüksiyonlar da yapabilirim destek olmak için. Çünkü ben buraya gerçekten biraz da hizmet etmek için geldim. Buranın kültürüne hizmet etmek, doğduğum büyüdüğüm yeri iyileştirmek istiyorum. Beni mutlu eden şey hizmet etmek çünkü kölelik etmek değil. Plaklar da basacağım mesela. Kendi gemimin kaptanı olacağım.

2025 BeatSommelier

Yazıyı Paylaşın
Yorum Yazın

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir